Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon uzakta durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ama temiz gelir tabii ki bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı artırır ve tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar her zaman aynı ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş almak şarttır diğer taraftan yarım notlar vermek gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış çizgisinin düzgün gitmesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma hızı de tadı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ama aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken önce dar çaplıyı ardından kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki his ile burnun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir soluk kokuyu çok zengin gösterir. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa bırakır sert bir nefes ise narin tonları örter. Yoğunluk dilde düşük fakat burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler için önce burundan algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı de detay vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de aroma hissini azaltır. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür o nedenle temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını hızla gösterip biter zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez yani her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar defalarca baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro adı ve puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve notasını net taşıyabilir mesela sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını yüksek taşır üstelik dolgun bir içim aromasız da olabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü lezzet verebilir tersi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman tıkanır ve aroma silikleşir ısı ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net görülür değerlendirme günü seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki hava ya da esinti olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda koku birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse kül yapısı şaşar.